Zihin haritaları

Düşüncelerinizi ve fikirlerinizi işe yarayacak şekilde kağıda aktarmak zordur. Aklınıza gelenleri alt alta bir kağıda dökmek ilk bakışta mantıklı gelse de aslında beynimizin çalışma biçimine uygun bir yapı olmadığı için, en verimli yöntem değildir.

 Listelerin eksik kaldığı en önemli noktalardan birisi fikirlerimizin birbirleriyle olan bağlantılarının net bir şekilde görülememesidir. Özellikle belirli bir konuda kafa yorarken veya bilgi toplarken “zihin haritası” (ing. Mind Map) kullanmak işinize yarayabilir.

Zihin haritalarının faydalarını ve kullanılabilecekleri alanları aşağıda listeledim.

Zihin haritalarının faydaları:

Verimliliği artırmak

Yaratıcı düşünme yeteneğini geliştirmek

Düşüncelerinizi yapılandırmak

Bilgileri görselleştirmek

Veriyi daha etkin biçimde yönetmek

Zihin haritalarının kullanılabileceği alanlar:

Kişisel bilgileri yapılandırmak

Bilgiyi kayıt altına almak

Hayatınızı yönetmek

Beyin fırtınası yapmak için

Planlama yapmak için

Yönetim becerilerini geliştirmek

Toplantıları  daha verimli hale getirmek için

Sınavlara çalışırken

Ders içeriği hazırlarken

Ezber yaparken

Yukarıdaki iki listeden aklınızda nelerin kaldığını bilmiyorum ama yukarıdaki sıkıcı listeleri zihin haritası haline getirdim. Fark edeceğiniz gibi, aynı bilgileri sunmama rağmen, beyniniz büyük ihtimalle aşağıdaki şekli çok daha kolay algıladı.

Zihin haritaları yapılacak listesi tutmaktan, geliştirdiğiniz bir yazılımın özelliklerini ve projenin hangi aşamasında olduğunuzu takip etmeye kadar her alanda kullanılabilir. Aşağıda örnek olarak hazırladığım bir Barselona seyahati planını görebilirsiniz. Gidiş yolculuğum, dönüş yolculuğum, Barselona'daki Türkiye Cumhuriyeti temsilciliği, Otel bilgileri, göreceğim yerler ve ihtiyacım olabilecek İspanyolca cümleler dahil bütün bilgileri görebilirsiniz. Veriler anlamlı gruplar ve görsel olarak algılayabileceğim bir biçimde karşımda olduğu için uzun bir liste yerine çok daha etkili kullanabildiğim bir bilgi kaynağı haline gelmiştir. 

 Zihin haritalarını günlük olarak müşterilerde takip ettiğim projelerde ve sızma testlerinde bulgu kaybetmediğimden emin olmak için kullanıyorum. Aşağıdaki örnekte sızma testi yaptığım bir ağda, bulguları ekledikçe ortaya çıkan yapıyı görebilirsiniz.

Öncelikle hedef hakkında bildiklerimden başlıyorum. Aşağıda IP adresi bloğunu ve kuruluş ağı üzerinde bulunduğunu tahmin ettiğim sunucuları yerleştirdim. 

İkinci aşamadı IP bloğu üzerinde çalışır durumda olduğunu tespit ettiğim sunucuların IP adreslerini yerleştirdim. Normalde bunları hangi yöntemle (ping, TCP scan, UDP scan, vs.) bulduğumu ve üzerlerinde hangi servislerin çalıştığını (sonraki aşamada da tespit ettiğim zafiyetleri) de zihin haritasına dahil ediyorum. 

Tespit ettiğim DNS sunucularını ekliyorum

Diğer sunucuları tespit ettikçe ekliyorum ve sonuç olarak aşağıdaki haliyle hedef hakkında bir zihin haritası oluşturmuş oluyorum. Bu çalışma hedefin topolojisinin de oluşturulması aşamasında da faydalı olmaktadır. 

Zihin haritalarını çizmek için Freemind yazılımını kullanıyorum (http://freemind.sourceforge.net/wiki/index.php/Main_Page) ihtiyacımı büyük ölçüde karşılıyor. 

İşiniz veya projeniz ne olursa olsun zihin haritalarını kullanarak işinizi daha etkili yapabileceğinize inanıyorum. 

Bu bir DNS yazısıdır

İnternet’i kullanılabilir hale getiren ve bir anlamda belkemiğini oluşturan DNS (Domain Name Server – Alanadı Sunucuları) saldırganlar için de önemli hedeflerdir.

Aşağıdaki ekran görüntüsünde görülebileceği gibi örnek olarak ele aldığım yerlerden birisi web sayfasını basit port taramalarına karşı korumaktadır. NMAP’in hiç bir parametre kullanılmadan yapılan taramalarda kullandığı 1000 port filtreli durumda ve sadece internet sayfasının hizmet verebilmesi için ihtiyaç duyduğu portlar görece açık.

Filmlerde gösterilenin aksine hackerlar kolay yolu ararlar, bu durumda bu portları filtreleyen güvenlik cihazını atlatmaya uğraşmaktansa daha kolay istismar edebilecekleri saldırı yüzeyleri arayacaklardır. Sistem yöneticisi olarak kapatamadığımız 3 ana nokta, doğal alarak saldırganların başlıca tercihleri olacaktır bunlar;

E-posta hizmeti: Sosyal mühendislik saldırıları için önemli vektörlerdir. E-posta sunucularının doğru konfigüre edilmediği durumlarda ise saldırganlar, kurum e-posta kaynaklarını kullanarak hem üçüncü şahıslara saldırabilir (istenmeyen e-posta gönderimi ve oltalama saldırıları), hem de kurumsal ağ, sistemler ve yapı hakkında bilgi elde edebilirler. 

Web sayfaları (web uygulamaları): Web sayfaları üzerindeki zafiyetleri istismar eden saldırganlar kurum bilgilerini ele geçirebilir, itibar ve para kaybına yol açabilir. 

DNS Tehditleri

Saldırganlar DNS sunucularını kullanarak 4 temel saldırı türünü gerçekleştirebilir.

Bilgi Toplama: Özünde bir saldırı olmasa da hedef hakkında bilgi toplamak geçerli saldırıları belirlemek, planlamak ve yürütmek için önemlidir. Saldırganlar hedefin dışarıya bakan ağını nasıl düzenlediği ve yönettiğini DNS üzerinden bilgi toplayarak anlayabilir.

Hizmet dışı bırakma: Alanadı sunucusuna kapasitesinin çok üstünde talep gönderen saldırganlar hedef DNS sunucusunun iş görmez hale gelmesine neden olabilir.

Sahte kaynaktan talep gönderme: Yanlış ayarlanmış bir alanadı sunucusu başka bir hedefe hizmet dışı bırakma saldırısı düzenlenmek için kullanılabilir. Saldırganların hedef ağdan geliyor gibi düzenleyip göndereceği paketlere cevap veren alanadı sunucusu istemeden karşıdaki sunucuyu hizmet veremez hale getirebilir.

Kayıt yönlendirme: Kurumdan çıkan DNS taleplerini kendi kontrolündeki bir sunucuya yönlendiren saldırgan bu sayede kullanıcıları zararlı içerik barındıran bir siteye veya sosyal mühendislik saldırılarına uygun olarak hazırladığı başka bir siteye yönlendirebilir.

Yukarıda portlarını koruduğunuz bildiğimiz hedefin Alanadı Sunucusuna saldırgan gözüyle bakacak olursak aşağıdaki bilgileri elde edebildiğimizi görebiliriz.

DNSSEC kurulu değil

DNSSEC kullanılmadığı durumlarda saldırganlar DNS trafiğini yakalayıp değiştirebilirler. Aşağıdaki 4 grafik DNSSEC kullanmayan bir sunucuya yönelik düzenlenebilecek etkili bir saldırıyı özetlemektedir.

Adım 1: Kurban tarayıcının adres çubuğuna gitmekistediğimsite.com yazar ve tarayıcı bu sitenin IP adresini tespit edebilmek için DNS sunucusuna bir sorgu gönderir.

Adım 2: DNS sunucusu gerekli bilgilendirmeyi yaparak kurbanı gitmek istediği siteye yönlendirir.

Adım 3: DNSSEC olmamasından faydalanan saldırgan DNS sorgularına müdahale eder.

Adım 4: Kurban gitmekistediğimsite.com adresini yazmasına rağmen farkında olmadan saldırgan tarafından hazırlanmış siteye yönlendirilir.

 Cisco ve Lync kullanımı

Aşağıdaki ekran görüntüsünde görüldüğü gibi örnek olarak ele aldığım şirket Cisco video konferans sistemi olduğunu tahmin ettiğim (vcse. İle başlayan alandı ve 5060/5061 portlarını ipucu olarak değerlendirerek yürüttüğüm bir tahmin) ve Microsoft LYNC’i haberleşme için kullanıyorlar.

İlginç altalanadları

Smtp., test. Vpn. Gibi saldırgan açısından ilgi çekici olabilecek bir kaç altalanadının yanında hedefin kullandığı IP adresleri aralıkları hakkında da bilgi sahibi olduk.

DNS güvenliği konusunda ülke olarak ne durumda olduğumuzu anlamak için 21 Bakanlık DNS sunucuları üzerinde yaptığım çalışmada gördüğüm şunlar oldu;

21 Bakanlık içerisinde;

20 tanesinde DNSSEC kullanılmadığını,

5 tanesinin DNS sunucusunun dışarıdan gelen isteklere cevap verdiği için başka hedeflere karşı hizmet dışı bırakma saldırılarında kullanılabileceğini,

3 tanesinde Microsoft Lync kullanıldığını,

8 tanesinin internet üzerinden telefon görüşmesi yaptığını sadece DNS sorguları aracılığıyla tespit etmek mümkün olmuştur.

DNS güvenliği için öneriler:

Alanadı sunucunuzun güvenliğini sağlamak için kullanabileceğiniz tek bir hap ne yazık ki yoktur. Bilgi güvenliğiyle ilgili diğer bütün konularda olduğu gibi gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik başlıkları ayrı olarak değerlendirilmelidir. Güvenlik seviyesini hızlıca arttırmanızı sağlayacak bazı öneriler şunlar olabilir;

DNS sunucunuz sadece kurumunuza hizmet etmelidir ve DNS sunucunuza sadece yetkisi olanlar erişebilmelidir.

DNS taleplerinin trafiğinin denetlenmesi gereklidir: Bu sayede hem DNS’e gelebilecek saldırıları fark eder hem de  saldırganların DNS tüneli benzeri yöntemlerle kurum dışına veri kaçırdığını tespit edebilirsiniz.

DNS sunucularınız güncel tutulmalıdır: Diğer bütün sistemlerde olduğu gibi DNS yazılımları için güvenlik güncellemeleri ve yamaları yayınlanır, bunların zamanında kurulması çok önemlidir.

DNS sunucunuz üzerinde çalışan servisleri sınırlayın: DNS sunucunuz üzerinde FTP, HTTP, SMTP gibi hizmetleri kaldırmakta fayda var.